Departament Systemu Finansowego NBP co kwartał publikuje raport o „Sytuacji na rynku kredytowym”. Najnowsza ankieta została przeprowadzona na przełomie września i października wśród 30 banków. NBP bada jak w poprzednim kwartale zmieniały się kryteria udzielania kredytów (czyli ustalone przez banki minimalne standardy zdolności kredytowej) oraz warunki ich udzielania (m.in. cena kredytu, jego maksymalna wysokość, wymagane zabezpieczenia). NBP pyta też banki o ich przewidywania w tym zakresie na nadchodzący kwartał.

Z najnowszej analizy opublikowanej 3 listopada wynika, że w III kwartale 2009 roku banki nadal zaostrzały kryteria i warunki udzielania kredytów, choć skala zaostrzenia była już mniejsza niż w poprzednich kwartałach. Główną przyczyną zaostrzenia polityki kredytowej było ryzyko związane z przyszłą sytuacją gospodarczą.

W przypadku przedsiębiorstw zaostrzenie kryteriów w mniejszym stopniu dotyczyło dużych przedsiębiorstw, znaczniej ostrzej banki potraktowały małe i średnie firmy. Głównie zostały podniesione marże dla bardziej ryzykownych kredytów i pozaodsetkowe koszty kredytu. Ponad jedna piąta banków zmieniających politykę kredytową, jako przyczynę zaostrzenia warunków lub kryteriów udzielania kredytów wskazało wzrost udziału kredytów zagrożonych w swoich portfelach.

Zdecydowana większość ankietowanych banków nie zmieniła natomiast warunków w zakresie maksymalnej kwoty kredytu i okresu kredytowania oraz wymaganych zabezpieczeń. Pojedyncze banki, które złagodziły kryteria przyznawania kredytów wskazały na poprawę płynności rynku międzybankowego i związanych z tym warunków finansowania.

Polityka kredytowa została także zaostrzona w przypadku kredytów mieszkaniowych, choć w mniejszym stopniu niż w poprzednich kwartałach. Kryteria przyznawania kredytów zaostrzyła jedna czwarta banków. Najwięcej banków zdecydowało się podnieść marże. Żaden bank nie zdecydował się na zmianę maksymalnego okresu kredytowania. Warto przy tym podkreślić, że systematycznie obniża się liczba banków, które zaostrzają warunki przyznawania kredytów mieszkaniowych. Dodatkowo, po raz pierwszy od czterech kwartałów zmiana presji konkurencyjnej miała wpływ na łagodzenie polityki kredytowej w niektórych bankach. Zdaniem autorów raportu, może to oznaczać, że po okresie bardzo silnego ograniczania podaży kredytu mieszkaniowego, sytuacja na ryku kredytowym stabilizuje się.

Natomiast w przypadku kredytów konsumpcyjnych czwarty kwartał z rzędu doszło do wyraźnego zaostrzenia kryteriów przyznawania tego typu finansowania dla gospodarstw domowych. Na zaostrzenie kryteriów zdecydowało się ponad 65 proc. banków, z czego jedna piąta określiła to zaostrzenie jako bardzo znaczne. Banki najczęściej decydowały się na podniesienie marż kredytowych (40 proc. banków), zaostrzenie warunków dotyczących wymaganych zabezpieczeń (30 proc. wskazań) i pozaodsetkowych kosztów kredytu (25 proc.) oraz – w mniejszym stopniu – maksymalnej kwoty kredytu.

W IV kwartale banki spodziewają się dalszego zaostrzenia polityki kredytowej. Jedynie w przypadku kredytów krótkoterminowych dla firm warunki i kryteria udzielania tych pożyczek mogą zostać złagodzone – deklarują ankietowani bankowcy. W przypadku kredytów mieszkaniowych połowa banków nie planuje żadnych zmian w polityce kredytowej, pojedyncze banki zapowiadają nieznaczne złagodzenie kryteriów i warunków kredytu.

Więcej informacji w raporcie „Sytuacja na rynku kredytowym – wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych. IV kwartał 2009”.
Monika Skarbek

Copyright by Serwis Informacyjny NBPnews.pl

jn